Duces regesque quoque lingua Latina uti solebant, si eorum iuris consulti res graves administrabant .
Itaque etiam pactum nomine "Augsburger Schied" anno millesimo centesimo duodesexagesimo (MCLVIII) Latine compositum est. Hoc mandatum imperiale longe clarissima syngrapha urbis Monaci condendi erat.
Hoc pacto Henricus cognomine Leo, qui illo tempore dominus feudi terrae Bavaricae erat, vicinum, episcopum Frisingae, vinxerat.
Nam episcopus Frisingae ius vectigalium et ius commercium et ius monetarum Henrico, duci nobili Guelforum tradere iussus est.

Deinde Henricus haec iura uni loco >apud Munichen< mandavit. Et hoc modo quasi lapidem fundamentalem pro Monaco, illa celeberrima urbe huius temporis, erexit.

Nunc in Foro Mariano sumus, quod iam semper mercatus et quasi cor urbis pulsans erat.

Amplissimum aedificium, quod hoc loco spectari potest, Nova Curia est stilo neogothico constructa. Cuius tempus aedificandi erat ab anno millesimo octingentesimo undeseptuagesimo (MDCCCLXIX) ad annum millesimum nongentesimum octavum (MCMVIII).

In hoc aedificio superior magister civium et senatus urbis sedes suas habent.

Frons curiae quadraginta tres principes Bavaricos monstrat.

Qua de causa quoque clarissimus ille ludus campanarum ex quadraginta tribus campanulis constat.

Ludus campanarum multos visitatores ex toto orbe terrarum ter per diem allicere solet, hora undecima et duodecima atque hora septima decima.
Media in turri duae turmae figurarum pulchrarum affixae sunt.
Campanis magna voce sonantibus haec figurae per quadrantem horae circumaguntur.

Quid significat superior turma? Ibi Guilelmus (Wilhelmus) Quintus stat, qui anno millesimo quingentesimo duodeseptuagesimo  (MDLXVIII) Renatam e Lotharingia in matrimonium duxit.

Illae nuptiae amplissimae fuerunt omnium, quae unquam Monaco habebantur et tres fere septimanas durabant – maxima nuptiarum pars revera in Foro Mariano (Theodisce: Marienplatz) celebratur. Et ipsa libenter adfuissem, si potuissem.
Complura centena convivarum nuptiarum e tota Europa invitata variis ludis equestribus et aliis gaudiis oblectabantur.
Quod duo equites ludi campanarum demonstrant, eques Bavaricus et eques Lotharingiacus.
Ambo in ludo equestri hastis porrectis alius contra alium impetum faciunt.
Nimirum Bavaricus semper adversarium Lotharingiensem e sella levat.

Sub ludo campanarum adulescentes sub arcu buxeo saltant.

Quorum ornatus variis coloribus instructi adulescentes saltantes esse dolearios illustrant, qui Theodisce „Schäffler“ nominantur.

Nam dolearii opifices valde necessarii sunt in oppido, ubi cervisiae coquuntur.  Et revera quaedam Schäffler-officina adhuc constat, quae vetusta illa ars usum habet.

Olim dolearii primo finem pestis adesse intellexerunt, ut memoria prodit - anno millesimo quingentesimo septimo decimo (MDXVII).

Itaque dolearii novam ballationem saltibus mixtam induxerunt, ut homines pavidos ex aedibus in vias allicerent. Haec ballatio Theodisce "Schäffler-Tanz" nominatur et septimo quoque anno in publico agitur.

Postremum fuit anno bis millesimo quinto (MMV), proximum rursus bis millesimo duodecimo (MMXII) erit.